%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B5
Перевод: <ml0>1.
прил.
<ml1>1) <tr>друго́й</tr>, <tr>ино́й</tr>, <tr>про́чий</tr>
<eml><w>балта, пычак вә гайре кораллар</w> топо́р, нож и други́е инструме́нты</eml>
<ml1>2) отриц. частица; книжн. не-, без-, де-, а-, анти-
<ml0>•
- <word>гайре әхлакый</word>
- <word>гайре гыйльми</word>
<br/>- <word>гайре ихтимал</word>
<br/>- <word>гайре мәгъкуль</word>
<br/>- <word>гайре мәгълүм</word>
<br/>- <word>гайре мөмкин</word>
<br/>- <word>гайре рәсми</word>
<br/>- <word>гайре табигый</word>
<ml0>2.
сущ.
<tr>друго́й</tr>, <tr>ино́й</tr>
<eml><w>гайреләр ят иде</w> други́е бы́ли чужи́ми</eml>
<eml><w>гайреләргә күз салдым</w> обрати́л внима́ние на други́х</eml>
<eml><w>дөрес шушы, гайресе - ялган</w> и́стина в э́том, всё остально́е - ложь</eml>
<ml0>3.
<tr>послелог</tr>; исх. п.
<tr>кро́ме</tr>
<eml><w>сездән гайре</w> кро́ме вас</eml>
<eml><w>шуннан гайре эше юк</w> кро́ме э́того, у него́ нет дел</eml>
Похожие слова:
- гайрәт — сущ.
<ml0>1) <tr>му́жество</tr>, <tr>отва́га</tr>; <tr>сме́лость</tr>
<eml><w>гайрәт белән тулган йөрәгебез</w> испо́лнены отва́гой на́ши сердца́</eml>
<eml><w>мин үземдә көч, гайрәт сиздем</w> я почу́вствовал в себе́ си́лу, му́жество</eml>
<ml0>2)
<ml1>а) <tr>мощь</tr>, <tr>гро́зная си́ла</tr> (человека или животного)
<eml><w>гайрәте берлән барча җанварларны калтыраткан арыслан</w> лев, устраша́ющий свое́й мо́щью всех звере́й</eml>
<ml1>б) <tr>си́ла</tr>, <tr>эне́ргия</tr>; <tr>энерги́чность</tr>
<eml><w>гайрәтем юк</w> нет сил (эне́ргии)</eml>
<eml><w>аякларымның гайрәте китте</w> но́ги обесси́лели</eml>
<ml0>3) <tr>пыл</tr>, <tr>жар</tr>, <tr>ого́нь</tr>; <tr>рве́ние</tr>; <tr>стра́стность</tr>; <tr>стра́стная пре́данность</tr>, <tr>фанати́зм</tr>
<eml><w>бөтен гайрәтен туплап</w> со всей стра́стностью; с душе́вным подъёмом</eml>
<eml><w>бөтен гайрәте бушка китте</w> весь его́ пыл оказа́лся напра́сным</eml>
<ml0>4) перен. <tr>гра́дус</tr>, <tr>кре́пость</tr> (спиртных напитков)
<eml><w>колмак җимеш суына гайрәт өсти</w> хмель уси́ливает кре́пость насто́йки</eml>
<ml0>••
<eml><w>ярлы эше гайрәт белән, байның эше кодрәт белән (бара)</w> (посл.) бедня́к берёт эне́ргией (добыва́ет за счёт свои́х физи́ческих сил), а бога́тый - могу́ществом (бога́тством)</eml>
- <word>гайрәт белән</word>
- <word>гайрәт бирү</word>
<br/>- <word>гайрәт итү</word>
<br/>- <word>гайрәт кайтаргыч</word>
<br/>- <word>гайрәт кайту</word>
<br/>- <word>гайрәт кертү</word>
<br/>- <word>гайрәт керү</word>
<br/>- <word>гайрәт күрсәтү</word>
<br/>- <word>гайрәт ору</word>
<br/>- <word>гайрәт чәчү</word>
<br/>- <word>гайрәт чигерү</word>
<br/>- <word>гайрәт кайтару</word>
<br/>- <word>гайрәт чигү</word>
<br/>- <word>гайрәт сүнү</word>
- гайрәтле — прил.
<ml0>1) <tr>хра́брый</tr>, <tr>му́жественный</tr>, <tr>удало́й</tr>, <tr>бра́вый</tr>; <tr>отва́жный</tr>, <tr>де́рзкий</tr>, <tr>сме́лый</tr>
<eml><w>күп кенә гайрәтле егетләр ятып калды</w> нема́ло удалы́х молодцо́в поги́бло</eml>
<ml0>2) <tr>си́льный</tr>, <tr>энерги́чный</tr>; <tr>горя́чий</tr>
<eml><w>гайрәтле куллары белән</w> си́льными рука́ми</eml>
<eml><w>яшь чак - гайрәтле чак</w> мо́лодость - энерги́чная пора́</eml>
<ml0>3) <tr>стра́стный</tr>, <tr>пы́лкий</tr>; <tr>горя́чий</tr>
<eml><w>гайрәтле йөрәк</w> стра́стное се́рдце</eml>
<eml><w>гайрәтле мәхәббәт</w> пы́лкая любо́вь</eml>
<eml><w>гайрәтле яшьлек</w> горя́чая мо́лодость</eml>
<ml0>4) перен. <tr>кре́пкий</tr>, <tr>име́ющий гра́дусы</tr> (о напитках)
- гайрәтсез — <ml0>1.
прил.
<ml1>1) <tr>сла́бый</tr>, <tr>вя́лый</tr>, <tr>бесси́льный</tr>; <tr>неэнерги́чный</tr>
<eml><w>гайрәтсез, инициативасыз кешеләр</w> вя́лые, безынициати́вные лю́ди</eml>
<ml1>2) перен. <tr>сла́бый</tr>, <tr>некре́пкий</tr>, <tr>сла́бо де́йствующий</tr>; <tr>без гра́дуса</tr> (о спиртных напитках)
<ml0>2.
нареч.
<tr>сла́бо</tr>, <tr>вя́ло</tr>; <tr>неэнерги́чно</tr>