1. числ. ; колич. 1) а) семь, се́меро, семёрка җиде бала се́меро дете́й аңа җиде яшь ему́ семь лет сәгать ун минуттан җиде тула без десяти́ (мину́т) семь (часо́в) •• җиде кат үлчә, бер кат кис посл. семь раз отме́рь, оди́н раз отре́жь б) в притяж. ф. җидебез, җидесе се́меро (из нас, из них) укучыларның җидесе - бишлегә укучылар се́меро из уча́щихся - отли́чники җидебез дә мы все всемеро́м 2) как знаменатель дроб. числителя җидедән седьма́я, седьмы́х җидедән бер өлеш одна́ седьма́я часть җидедән биш пять седьмы́х 3) в мн. ч.; в ф. җиделәрендә в седьмы́х чи́слах майның җиделәрендә в седьмы́х чи́слах ма́я 4) в сочет. сущ. на -лы, -лык семи́-, в семи́, за семь, из семи́ җиде яшьлек семиле́тний җиде көнлек семидне́вный җиде литрлы савыт семилитро́вый сосу́д җиде бүлмәле квартира семико́мнатная кварти́ра җиде сумлык товар семирублёвый това́р; това́р на семь рубле́й 2. нареч. мно́го, не́сколько раз төненә ул җиде уяна за ночь он просыпа́ется не́сколько (семь) раз •• җиде бабадан килгән (җиде бабадан калган) оста́вшийся с незапа́мятных времён җиде бабасын таныту показа́ть где ра́ки зиму́ют җиде башлы дию семиголо́вая ги́дра җиде йозак астында за семью́ замка́ми; за семью́ печа́тями җиде кат күктә йөрү вита́ть в облака́х җиде кат күктән төшү спуска́ться с небе́с на зе́млю җиде кат тир чыкканчы до седьмо́го по́та җиде кат тиресен тунау (җиде кат тиресен салдыру) содра́ть семь шкур; согна́ть семь пото́в җиде кат җир астында у чёрта на кули́чках җиде төн уртасы глубо́кая ночь җиде ямаулы ла́таный-перела́таный җиде ятып бер төшенә кертмәү и не ду́мать (о ком-л.) - җиде бабасына җитү - җиде юл чаты
- җиде ят