сущ. 1) душа́ || душе́вный җан тынычлыгы душе́вный поко́й •• җан тартмаса да кан тарта погов. душа́ не лежи́т, да кровь (родство) тя́нет 2) дух || духо́вный җан азыгы духо́вная пи́ща 3) душа́, челове́к, существо́ тере җан живо́е существо́ гаиләдә без дүрт җан в семье́ нас че́тверо бала-чага алты җан ше́стеро дете́й; дете́й шесть челове́к сезнең тәрбиядә ничә җан? ско́лько челове́к на ва́шем иждиве́нии? 4) перен. жизнь, существова́ние •• җан малдан татлырак посл. жизнь доро́же бога́тства кассап мал кайгысында, кәҗә җан кайгысында посл. мясни́к горю́ет о мя́се, а коза́ о жи́зни 5) перен. душа́, вдохнови́тель (коллектива, общества) 6) прост. шку́ра үз җаны өчен курку страх за со́бственную шку́ру 7) перен. душа́ моя́, ду́шенька, ми́лый (мой́), ми́лая (моя́) • - җан зат - җан заты - җан исәбен алу - җан кертү •• җан авызга килү (җан бугазга килү) си́льно уста́ть (букв. душа́ поступи́ла к го́рлу) җан бирү умира́ть/умере́ть җан асрап тору (җан асрау) влачи́ть жизнь, существова́ть җан ату стра́стно жела́ть (чего-л.); жа́ждать, домога́ться (чего-л.) җан ачуы кузгалу (җан ачуы чыгу) разъяри́ться җан ачысы аго́ния җан аямау (җан кызганмау) и жи́зни свое́й не жале́ть җан әрнеткеч (җан өзгеч) душераздира́ющий җан әсәре дә юк ни (еди́ной) души́ җан башына на ду́шу населе́ния җан биздергеч ме́рзкий, отврати́тельный җан бизү опосты́леть, охладе́ть душо́й; наби́ть оско́мину (кому) җан бирердәй булу (җан бирергә әзер булу; җан бирергә әзер тору) быть гото́вым поже́ртвовать собо́ю җан гамьсезлеге безду́шие җан дошманы закля́тый враг; кро́вный враг җан дусты закады́чный (задуше́вный) друг җан җиренә тию (җан җиренә басу) заде́ть за живо́е җан исән чакта (җан исән вакытта) пока́ душа́ (де́ржится) в те́ле җан кебек күргән о́чень бли́зкий, дорого́й җан кебек күрү души́ не ча́ять (в ком-чём-л.), обожа́ть җан кебек саклау (җан төсле саклау) бере́чь как зени́цу о́ка җан кертү (җан өрү) вдохну́ть жизнь җан кисәгем ду́шечка, ду́шенька, душа́ моя́ җан көче белән что есть ду́ху (бежать) җан көю см. җан әрнү җан куркуы (җан куркуысы) страх сме́рти, страх за свою́ жизнь җан кую (җан җую) см. җан чыгу җан кыйгыч уби́йца җан кыл өстендә тору (җан кыл өстендә калу; җан кыл өстендә булу) висе́ть на волоске́ җан кыючы уби́йственный, душегу́б җан өрү вдохну́ть жизнь, оживи́ть җан өшеткеч приско́рбный, тоскли́вый җан рәхәте одно́ удово́льствие җан сакчысы телохрани́тель җан саулыгы здоро́вье җан сөйгән люби́мый, избра́нник се́рдца җан сөймәү презира́ть, ненави́деть җан табан астына төшү душа́ ушла́ в пя́тки җан тартмый душа́ не лежи́т җан тарту испы́тывать влече́ние җан тәслим кылу умере́ть; җан(ың) теләгән что душа́ пожела́ет җан теләгәнчә (җан теләгән кадәр; җан теләгән хәтле) ско́лько душе́ уго́дно, ско́лько душа́ пожела́ет җан тиргә бату (җан тиргә төшү) изнуря́ться/изнури́ться; дойти́ до седьмо́го по́та җан тирләре чыгу прилага́ть/приложи́ть все си́лы; пролива́ть пот җан түзмәү потеря́ть терпе́ние; не сдержа́ться җан тыну успоко́иться җан тынычлыгы душе́вный поко́й; душе́вное споко́йствие, споко́йство ду́ха (со́вести) җан уч төбенә килү ни жив, ни мёртв; душа́ в пя́тки ушла́ җан эремәү душа́ засты́ла как ка́мень җан эрү смягчи́ться (в душе́) җанга җиңел булу стать ле́гче на душе́ җанга йомшак (җанга ягымлы) прия́тный (голос) җанга тию надоеда́ть, донима́ть/доня́ть җанга якын ми́лый се́рдцу, по душе́ (человек) җанга яту быть (прийти́сь) по́ сердцу (по душе́) җанга үткән суык а́дский хо́лод җанны айкау переверну́ть ду́шу (кого-л.) җанны алу докуча́ть, донима́ть җанны ашау терза́ть, му́чить җанны кая куярга белмәү не знать, куда́ приткну́ться җаны бар жив җаны-тәне белән душо́й и те́лом; всем существо́м (любить кого-л.) җаны теләгән елан ите ашаган охо́та пу́ще нево́ли җаны уч төбендә генә е́ле-е́ле душа́ в те́ле җаны чыкканчы до изнеможе́ния (работать)җаны юк безду́шный җаным фида кляну́сь жи́знью; за э́то мо́жно и жизнь отда́ть (выража́ет восто́рг, восхище́ние) җанын җәһәннәмгә җибәрү отпра́вить на тот свет; отпра́вить к пра́отцам җанын кызганмау души́ не ча́ять җанын кызганмыйча не жале́я жи́зни, самоотве́рженно җанын уч төбенә йомарлап риску́я, с больши́м ри́ском җанын фида итү отда́ть свою́ жизнь, принести́ в же́ртву свою́ жизнь җаның ни тели что душе́ уго́дно, чего́ душа́ жела́ет - җан азыгы - җан алучы - җан атып тору - җан атып йөрү - җан ачуы - җан ачуы белән - җан ачысы белән - җан әрнү - җан сыкрау - җан башыннан - җан бирү - җан газабы - җан иясе - җан керү - җан көеге - җан кыю - җан кисү - җан саклау - җан сату - җан тамыры - җан чыгу - җаннан артык - җаннан артык кадерле - җанын алу