неперех. 1) в разн. знач. рабо́тать, труди́ться (кем, где, на кого, над чем, как) укытучы булып эшләү рабо́тать учи́телем колхозда эшләү труди́ться в колхо́зе өйдә эшләү рабо́тать до́ма кулъязмалар өстендә эшләү рабо́тать над ру́кописями ялланып эшләү рабо́тать по на́йму эшләп үсү расти́ в труде́ кешегә эшләү рабо́тать на чужи́х ил файдасына эшләү труди́ться на бла́го страны́ кем эшләми, шул ашамый погов. кто не рабо́тает, тот не ест тирләп эшләсәң тәмләп ашарсың посл. рабо́тай до по́ту, так и пое́шь в охо́ту кеше эшләп үлми, чирләп үлә посл. (букв. челове́к умира́ет от боле́зни, а не от труда́) 2) рабо́тать, де́йствовать, функциони́ровать музей вакытлыча эшләми музе́й вре́менно не рабо́тает түгәрәк өченче ел эшли кружо́к функциони́рует тре́тий год 3) с послелогом белән а) рабо́тать, занима́ться (с кем-чем) балалар белән эшләү рабо́тать с детьми́ кадрлар белән эшләү занима́ться (с) ка́драми сүзлек белән эшләү рабо́тать со словарём компьютер белән эшләү рабо́тать (занима́ться) с компью́тером б) рабо́тать (на чём) приводи́ться (привести́сь) в де́йствие (чем) электр белән эшләү приводи́ться в де́йствие электри́чеством торф белән эшләү рабо́тать на то́рфе 4) дви́гаться, де́йствовать куллар-аяклар эшләми ру́ки-но́ги не дви́гаются куллар белән эшләү де́йствовать рука́ми 5) сообража́ть, рабо́тать (о голове) башың эшләмәсә, аягың ял итмәс посл. дурна́я голова́ нога́м поко́я не даёт (букв. е́сли голова́ не сообража́ет, нога́м поко́я не бу́дет) 6) неперех.; перех. де́лать/сде́лать, поступа́ть/поступи́ть нәрсә эшлисең инде аның белән? что с ним сде́лаешь? ничек телисең, шулай эшлә как хо́чешь, так и поступа́й (де́лай) дөрес эшләү поступи́ть (сде́лать) пра́вильно 7) перех. де́лать/сде́лать, изгота́вливать, изготовля́ть/изгото́вить, выраба́тывать/вы́работать || изгота́вливание, изготовле́ние, выраба́тывание, вы́работка таблицалар эшләү де́лать (изготовля́ть) табли́цы агач әйберләре эшләү де́лать (изгота́вливать) деревя́нные изде́лия уенчыклар эшләү де́лать (мастери́ть) игру́шки ярымфабрикатлар эшләү изготовля́ть полуфабрика́ты, изгота́вливание полуфабрика́тов 8) зараба́тывать/зарабо́тать || зараба́тывание өч йөз хезмәт көне эшләү вы́работать три́ста трудодне́й ни эшлисең, шуны ашыйсың (погов.) что зарабо́таешь (вы́работаешь), то и пое́шь эшләгәнеңне ал получа́й, что зарабо́тал 9) де́лать/сде́лать, твори́ть, соверша́ть/соверши́ть изге эш эшләү соверши́ть благо́е де́ло гаҗәеп эшләр эшләү твори́ть чудеса́ җинаять эшләү соверши́ть преступле́ние элек уйла, аннан эшлә погов. снача́ла поду́май, а пото́м сде́лай • - эшләп алу - эшләп ару - эшләп бетерү - эшләп бирү - эшләп табу - эшләп тору - эшләп чыгару - эшләп чыгару кораллары - эшләп чыгаручы - эшләп чыгу - эшләргә тотыну - эшли башлау •• эшләмәгән эше юк ма́стер на все ру́ки эшләп ташла́у проверну́ть (какое-л.) де́ло