I прил. 1) голубо́й, голубо-; си́ний, лазу́рный күк буяу голуба́я (си́няя) кра́ска күккә буяу кра́сить в си́ний цвет күк яулык голубо́й (си́ний) плато́к күк күзле голубогла́зый күк томан голубо́й тума́н 2) перен. си́ний авыруның иреннәре күк у больно́го гу́бы си́ние 3) си́зый, сизо- күк күгәрчен си́зый го́лубь күк канатлы акчарлаклар сизокры́лые ча́йки 4) си́вый; се́рый диал. (о масти) күк ат си́вая ло́шадь; си́вка • - күк агач - күк ала - күк бөрлегән - күк җиләк - күк күбәләк - күк сөт - күк сусын - күк чәчәк II сущ. 1) в разн. знач. не́бо, небосво́д || небе́сный күкне болыт каплаган не́бо покры́то ту́чами күктә ай йөзә на не́бе плывёт луна́ йолдызлы күге звёздное не́бо күктән сөрелгәннәр изгна́нники не́ба күзләрне күккә төбәү обрати́ть взо́ры на не́бо күк төсендәге небе́сного цве́та, я́рко-голубо́й күк зәңгәрлеге небе́сная синева́, небе́сная лазу́рь күк җисемнәре небе́сные тела́ 2) в знач. нареч. күккә вверх зенит туплары күккә төбәлгән зени́тные ору́дия наце́лены вверх • - күк бите - күк гөмбәзе - күк гөрелдәү - күк гөрселдәү - күк гөрелтесе - күк итәге - күк чите - күк йөзе - күк көймәсе - күк чатыры - күк күкрәү - күк меридианы - күк сферасы - күк экваторы •• күк арбасы гром (букв. небе́сная теле́га) күк белән җир арасы (отлича́ться) как не́бо от земли́; не́бо и земля́ күк белән җир арасында (булу) быть, находи́ться ме́жду не́бом и землёй күк белән җир арасында йөрү вита́ть ме́жду не́бом и землёй; вита́ть в облака́х күк белән ябылган (капланган) некры́тый, без кры́ши күк кабыгы (капусы) ачылды сча́стье привали́ло; наста́л (чей-то) звёздный час күк кабыгы (капусы) ачылганны көтү наде́яться на аво́сь күк (күкләр) күкрәтү мета́ть гро́мы и мо́лнии (гро́мы-мо́лнии) күккә күтәрү (чөю); күккә күтәреп (чөеп) мактау возноси́ть/вознести́ до небе́с күк патшасы царь (оте́ц) небе́сный күк терәве прост. верзи́ла күккә күтәрелү взорва́ться, взлете́ть на во́здух күккә очыру (күтәрү) взорва́ть, подня́ть на во́здух күкнең төбе тишелү разве́рзлись небеса́, разве́рзлись хля́би небе́сные (о сильном, проливном дожде) күктән җиргә төшү упа́сть (сойти́) с не́ба (небе́с) на зе́млю күктән иңгән рел. по́сланный бо́гом, от бо́га күктән (төшкәнне) көтү ждать ма́нну небе́сную; ждать у мо́ря пого́ды; наде́яться на аво́сь күктән төшү как (бу́дто, сло́вно, то́чно) с не́ба свали́лся (упа́л); сва́ливаться (свали́ться, па́дать, упа́сть) с не́ба (т. е. случи́ться неожи́данно, внеза́пно); как (бу́дто, сло́вно, то́чно) с луны́ свали́лся (упа́л); сва́ливаться (свали́ться, па́дать, упа́сть) с луны́; как с не́ба свали́лся; с не́ба свали́лся (упа́л) (о неожиданно полученном, достигнутом) күктән эзләгәнне җирдән табу на ловца́ и зверь бежи́т (букв. иска́ть на не́бе, а найти́ на земле́) - күккә ашу - күкләргә ашу III послелог; разг.; см. кебек кояш чыккан күк булды сло́вно взошло́ со́лнце